102. Yılında Cepheden Yazılmış 12 Mektupla Çanakkale Savaşları

Bugün Çanakkale Zaferinin 102. Y?ldönümü. Bu zafer; ?rk?, dili, dini ne olursa olsun bu vatan topraklar?nda ya?ayan herkesin canlar?n? feda ederek, kanlar?n? dökerek kazand?klar? bir büyük zafer. Dünya ve Türk tarihini geri dönülmez çizgilerle derinden etkileyen ve de?i?tiren bu büyük sava?ta vatan? için can?n? feda eden Türk askerinin kar??s?nda ?ngiliz ve Frans?z askerlerinin yan? s?ra dünyan?n yedi buca??ndan gelmi?, ne için sava?t???n?n bile fark?nda olmayan Yeni Zelandal?, Avusturalyal? askerler de vard?. Ve t?pk? bizim “K?nal? Kuzular?m?z” gibi o askerler de bugün Çanakkale topraklar?nda yat?yorlar… Çanakkale’de ve di?er sava?larda bu vatan için canlar?n? feda eden tüm ?ehitlerimizi sayg?yla an?yoruz…Ruhlar? ?ad olsun…

Çanakkale Sava??n?n büyüklü?ünü tarih kitaplar?nda ve askeri kaynaklarda yazan bilgilerden zaten biliyoruz. Ama sava??n ac?mas?zl???n? ve insani yönünü anlatan en etkili gerçekler, bizzat o sava?a kat?lan, o ko?ullarda ya?ayanlar?n sözleri yani mektuplar?d?r. Sava??n en ba??nda her iki taraf?n askerleri de kendilerinin kazanaca?? yönündeki inançlar?n? koruyor ve mektuplar?nda bu hislerini ayr?nt?l? anlat?yorlard?. ??te o mektuplardan birkaç?…

1. Çanakkale içinde Aynal? Çar??

canakkale-1
Çanakkale Sava?lar? denince akl?m?za gelenlerden biri, o me?hur “Çanakkale ?çinde Aynal? Çar??” türküsüdür. Bu türküyle ilgili bir mektup, 29 Eylül 1914 tarihinde henüz 11 ya??ndaki bir ö?renci olan Seyfullah Nutku’nun annesine Çanakkale’den gönderdi?i bir mektuptur.
“Sevgili Anneci?im,
?ki y?ld?r ayr? ya?ad???m?z bu hayat art?k bitiyor. Sana ve aileme kavu?aca??m için çok mutluyum.
Okulumuz art?k hastane olaca?? için bizi ?stanbul’daki okullara göndereceklermi?. Ö?retmenlerimizin büyük k?sm? da askere gidiyor, üst dönemlerdeki a?abeylerimiz ise gönüllü olarak askere gideceklermi?. Türkçe ö?retmenimiz bugün s?n?fa geldi ancak çok durmad?, o da bize veda etti. Giderken bize vakti geldi?inde vatana yap?lan hizmetin okulda verilen hizmetten daha kutsal oldu?unu söyledi.

2. Anne ben gidiyom dü?mana kar??

canakkale-2
K?sa zaman önce sokaklardan askerler geçmeye ba?lad?. “Çanakkale ?çinde Aynal? Çar?? / Anne Ben Gidiyom Dü?mana Kar??” türküsünü söyleyerek yürüyorlar. Kimileri at s?rt?nda kimileri develerle yol al?yorlar. Top arabalar? ve mekkareler de onlara e?lik ediyor. Sava? ç?kaca??n? söylediler. ?ngiliz ve Frans?z gemilerinin bo?azda dola?t???n? duyduk. Gemiler buralar? vuracakm??, ancak yak?nda ?stanbul’a gidece?imiz için ben bunlar? göremeyece?im. Oysa görmek isterdim. Sonunda size kavu?aca??m? biliyorum. Babam?n ve siz anneci?imin ellerinden öperim, karde?lerime selam ederim. O?lunuz Seyfullah” (Kaynak: “Çanakkale ?anl? Tarihine Bir Bak??” Emrullah Nutku)

3. Tarihin uzun y?llar unutamayaca?? ç?karma harekât?

canakkale-3
9 ay süren Çanakkale kara harekat?nda binlerce Osmanl?, ?ngiliz, Frans?z, Hint, Avustralya ve Yeni Zelanda askeri (Anzaklar) hayat?n? kaybetti. ??te bu askerlerden biri, Çanakkale sava?lar?nda i?galci güçlerin saflar?nda sava?an Lance isimli bir askerin, annesine Gelibolu’dan yazd??? mektup ise ?öyle:
“Sevgili Anneci?im;
Bana göre, yar?madada pek çok ?ey ya?anmas?na ra?men, bugüne kadar üç çok önemli olay oldu… ”Birincisi, tarihin uzun y?llar unutamayaca?? ç?karma harekât?… ?nsan?n bunun de?erini, muhte?emli?ini ve mucizevili?ini anlayabilmesi için ç?karman?n gerçekle?tirildi?i noktay? mutlaka görmesi gerekir. Elbette bu harekât çok iyi dü?ünülmü?tü.”

4. Tan?d???m o kadar çok dostumu kaybettim ki

canakkale-4
“?kincisi ise, geçti?imiz 11 May?s’ta binlerce Türk’ün bizim hatlar?m?za yapt??? kar?? taarruzdu. Kar??la?t?rd???m?zda bizim kay?plar?m?z çok azd?, tüm hat boyunca yakla??k 500 ki?i. Ç?karma harekât?ndan bu yana üzerimize böylesine çok say?da geldikleri ilk ve tek and?. Üçüncüsü ise 6. Takviye kuvvetimizin planlad??? ve çok a??r kay?plar verdi?i Tekçam taarruzuydu. Belki de bu harekata kat?lmad???m için çok ?ansl?y?m. Tekçam’da hemen hemen en ?iddetli muharebe ya?and?. Tan?d???m o kadar çok dostumu kaybettim ki…” 12 Kas?m 1915, Gelibolu, Lance” (Kaynak: Genelkurmay ATASE Yay?nlar? Çanakkale Muharebelerinin Esirleri ?fadeler ve Mektuplar)

5. Sava? Avustralya’da evde olmaya hiç benzemiyor

canakkale-5
“Sevgili Eric, Senin s?k s?k sava?ta olman?n daha do?rusu muharebede bulunman?n nas?l bir ?ey oldu?unu merak etti?ini dü?ünüyorum. Gerçe?i söylemek gerekirse Avustralya’da evde olmaya hiç benzemiyor. Pat pat pat diye her yerde makineliler çal???yor, büyük top mermileri havay? ac?, ince ve korkunç bir ç??l?k atarak yar?yor, büyük bir gürültü ile yere iniyor, topra?? parçalay?p kocaman çukurlar aç?yor… Siperdeki Türklerle aram?zdaki mesafe baz? yerlerde 18 metre kadar. Onlar da bizimle ayn? ?eyleri yap?yorlar. Bütün gün biz onlara onlar da bize bak?yor.

6. Bir de ‘Onbe?lik’ ad?n? verdi?imiz küçük karde?leri var

canakkale-6
Baz? özel günlerde onlar bizim vadideki siperlerimize her çapta top mermileri atarak hatlar? bozmay? ve mümkün oldu?unca çok zarar vermeyi amaçl?yorlar. ‘Jack Johnson’ ad?n? verdi?imiz büyük toplar 8-10 inç gibi çe?itli çaplarda. Mermilerinin havada gidi?lerini duyabiliyor, bir s???na?a veya bir tünele girip patlad?ktan ve ?arapnel parçalar? yar?mada üzerinde uçu?up da??ld?ktan ve dü?mesinden sonra tekrar aç??a ç?k?yor ve kald???m?z yerden devam ediyoruz. Bir de ’15’lik’ ad?n? verdi?imiz küçük karde?leri var, bunlar?n çap? ise 75 milimetre. Bunlar hemen hemen tüfek mermileri gibi pe? pe?e geliyorlar, bunlar ya?maya ba?lar ba?lamaz yoldan bir an önce çekilmelisin.” B. Jamie 13 Ekim 1915 (Kaynak: Çanakkale Muharebelerinin Esirleri ?fadeler ve Mektuplar”

7. Bir haftad?r ölüleri gömüyorlar

canakkale-7
4. Müfreze 6. Bölük’ten mektubun sonuna ad?n? yazmayan bir asker, 15 Kas?m 1915 tarihli mektubunda ?öyle diyor:
“Sevgili Babac???m
Bir süreden beri Limni’deki hastanedeydim. Ate? hatt?na yeni döndüm. Dizanteri yüzünden çok zor günler geçirdim. ?imdi daha iyiyim. Sava??n bitmesini istiyorum. Art?k can?ma yetti. 1. Tugay?n Tekçam mevkiine yapt??? taarruzu okumu?sundur. Ben de o taarruzda yer ald?m. Daha fazlas?n? görmek istemiyorum. Türk siperlerine ula?t???m?zda her ?eyin ve hepsinin deniz topçu at???yla paramparça edildi?ini, Türklerin orada burada üçerli dörderli üst üste y???ld???n? gördüm. Burada bir Connaught Taburu var. Bir haftad?r ölüleri gömüyorlar.”

8. Bir bölük komutan?n?n mektubu

canakkale-8
“Sabah güne?in do?mas?yla birlikte yüzlerce topun so?uk namlusundan müthi? seslerle ç?kan mermilere asabiyetle yumruklar?n? s?kan askerin, dü?man üzerine at?lmak ve onlar? topra?a sermek için dört gözle bekletilen ileri hareketin emrini ald?. Gaziler’i takviyeye gidiyorduk. ?lderesi dü?man?n yüzlerce mermisinin dü?tü?ü yer olup buradan geçmek biraz tehlikeli ise de dü?mandan intikam için bütün bedenleri titreyen askerim, din karde?lerine yeti?meye mani olan her ?eye bir alaka bak??la f?rlayarak ileri at?ld?lar.

9. Bari benim intikam?m? siz al?n

canakkale-9
Yol üzerinde her nas?lsa dü?man mermisinden ate? alan bir sand?k cephane, yolu bütün bütün kapam??. Dini, vatan?, milleti için yoldan geçmeye ç?rp?nan bu Türk kalpleri, civardan tedarik etti?i kum torbalar?n? omuzlayarak yanan sand?k üzerine hemen dördü birden at?ld?. ?ki saniye sonra sand?k, torbalar alt?nda kalm?? ve yolumuza mani olacak mü?külat ortadan kald?r?lm??t?. Bu dört askerin cesareti ve fedakarl??? sayesinde ?lderesi yolu aç?ld?. Tam zaman?nda Gaziler’de bulunan silah arkada?lar?na yeti?mek mümkün oldu ise de Ethem Onba?? ismindeki nefer bu vazifeyi yerine getirirken sol kalças?ndan ?arapnel misketiyle yaralanarak ?u sözleri söyledi. ‘Bir senedir kulland???m silah?mla hunhar dü?mana bir kur?un atmadan hastaneye gidiyorum. Bari benim intikam?m? siz al?n’ diye ellerime kapand? ve sulu gözlerinden ya?lar ak?tarak ayr?ld?.” (Cepheden Mektuplar isimli kitap. 24 Temmuz 1915’te bir bölük komutan?n 4 askeriyle ilgili yazd??? mektup

10. Onlar art?k bizim evlatlar?m?z olmu?lard?r

canakkale-10
Çanakkale Sava?lar?n?n Anafartalar kahraman? ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu büyük önder Atatürk’ün 1934 y?l?nda Anzak askerlerinin annelerine ithafen yazd??? mektup ise ?öyle:
“Bu memleketin topraklar? üzerinde kanlar?n? döken kahramanlar! Burada bir dost vatan?n topra??ndas?n?z. Huzur ve sükûn içinde uyuyunuz. Sizler, Mehmetçiklerle yan yana, koyun koyunas?n?z. Uzak diyarlardan evlatlar?n? harbe gönderen analar! Gözya?lar?n?z? dindiriniz. Evlatlar?n?z bizim ba?r?m?zdad?r. Huzur içindedirler ve huzur içinde rahat uyuyacaklard?r. Onlar, bu toprakta canlar?n? verdikten sonra, art?k bizim evlatlar?m?z olmu?lard?r.” Atatürk, 1934

11. Bizler de kendilerine Ata demek istiyoruz

canakkale-11
“Gelibolu topraklar?nda yitirdi?imiz evlatlar?m?z?n ac?s?n?, âlicenap sözleriniz hafifletti. Gözya?lar?m?z dindi. Bir ana olarak bana, bir güzelim teselli bah?etti. Yavrular?m?z?n sonsuz uykular?nda, huzur içinde dinlendiklerinden hiç ku?kumuz kalmad?. Majesteleri kabul buyururlarsa bizler de kendilerine Ata demek istiyoruz. Çünkü, yavrular?m?z?n mezarlar? ba??nda söyledi?iniz sözler, ancak bir öz baban?n sözleri gibi yüce, ilahi… Evlatlar?m?z? bir baba gibi kucaklayan büyük Ata’ya tüm analar ad?na ?ükran, sevgi, sayg?yla…” Avustralyal? bir anne canada goose jacke damen canada goose jacke damen canada goose jacke damen

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ