19 Entrika Kokusunda Osmanlı Devleti’nin En Gaddar ve En Güçlü Kadını Kösem Sultan

Osmanl?’n?n çökü? sebeplerinden biri olarak gösterilen, hayat? boyunca tam 5 padi?ah görmü?, kad?nlar?n kat?lmas?n?n uygun görülmedi?i Divan toplant?lar?na bile perde arkas?ndan kat?lm?? olan Haseki Maypehker Kösem Valide Sultan’dan bahsederken “gaddar” kelimesini kullanm?? olmam?z?n sebebi; elbette ki hakk?ndaki kan dondurucu rivayetler. Bir kesime göre ise; Kösem Sultan’?n kudretini k?skananlar ona bu tarz iftiralar atm??lar. Kim hakl?d?r, kim haks?zd?r, net olarak bilinmez ama her iki taraf?n da hemfikir oldu?u bir gerçeklik varsa; o da, Kösem Sultan’?n inan?lmaz derecede güçlü bir kad?n olu?u!

1. 1590 y?l?nda Bosna’da do?an Anastasya, daha 15 ya??ndayken padi?ah I. Ahmed’in gönlünü kaparak Osmanl?’ya gelin oldu


Padi?ahlar, Osmanl? Devleti’nin kurulu? y?llar?nda e?lerine nikâh k?y?yorlard?. Fakat I. Bayezid’in Timur’a esir dü?tü?ü sava?ta, e?ini hizmetçi yapmalar? sonucu art?k Osmanl?’da nikâh âdeti rafa kald?r?lm??t?. Bu tarihten çok uzun y?llar sonra sarayda evlilik yapan ilk ki?i Kanuni Sultan Süleyman’d?. ?lk kez bir padi?ah cariyeler aras?ndan ç?k?p gelen biriyle, yani Hürrem Sultan’la evlenmi?ti.

Kanuni Sultan Süleyman’dan sonra nikâh olay?na biraz daha s?cak bak?lmaya ba?land? ama yine de çok yerle?ik bir âdet de?ildi. Fakat tasavvufa yak?nl??? ile bilinen I. Ahmed, Allah’?n emirlerini yerine getirmek için e?iyle nikâhlanmak istedi. Bosna Beylerbeyi taraf?ndan saraya takdim edilen, bir Rum papaz?n?n k?z? oldu?u iddia edilen Anastasya’n?n güzelli?ine tutulan I. Ahmed, ona “Mahpeyker” ismini verdi ve Mahpeyker henüz o ya?ta haseki sultan oldu.

2. Haseki sultan olu?undan itibaren yetenekleriyle herkesi kendine hayran b?rakan Mahpeyker, saraydakilere öncü olmas? sebebiyle “Kösem” lakab?n? ald?


Pürüzsüz bir cilde sahip olmas?n?n da bu lakaba neden oldu?u söylentileri var.

3. Evlili?inin ilk seneleri I. Ahmed ile dergâhlar? dola?arak, huzur içerisinde geçti. Fakat I. Ahmed’in ölümü ile beraber bütün dengeler alt üst oldu… ?imdi tahta kim geçecekti?

Image processed by CodeCarvings Piczard ### FREE Community Edition ### on 2014-01-18 17:03:34Z | http://piczard.com | http://codecarvings.com

I. Ahmed hayattayken Kösem Sultan siyasi i?lere pek kar??mazd?. Ama e?inin ona olan a?k? sayesinde bir dedi?i de iki edilmezdi. I. Ahmed henüz hayattayken veraset usulünde Ekberiyet Sistemi’ni getirmi?ti.

4. Rivayetlere göre Osmanl?’ya “Ekberiyet Sistemi”nin gelmesini sa?layan ki?i Kösem Sultan’d?. Peki neden?


I. Ahmed’in tüm o?ullar? elbette ki yaln?zca Kösem Sultan’dan de?ildi. Örne?in; II. Osman (Genç Osman), Mahfîrûze Sultan’dan dünyaya gelmi?ti. Kösem Sultan biliyordu ki; e?er e?i I. Ahmed vefat eder de yerine Genç Osman geçerse; kendisi de?il, Mahfîrûze Sultan “Valide Sultan” olacakt?. Bu nedenle kendisi de, âdet gere?i, ?imdiki ?stanbul Üniversitesi Merkez Kampüsü’nün bulundu?u yerdeki saraya gönderilecekti. Osmanl? Devleti’nde padi?ahl?k babadan o?ula geçti?i için, Genç Osman vefat edince de yerine Genç Osman’?n o?lu (ya da üvey karde? Mehmet) gelecek ve sonuç olarak Kösem Sultan ne valide sultan olabilecek ne de saraya geri dönebilecekti.

Fakat Ekberiyet Sistemi ile beraber art?k padi?ahl?k babadan o?ula geçmemeye ba?lad?. De?i?en veraset usulüne göre; art?k hanedan?n en ya?l? ve en ak?ll? üyesi tahta geçecekti. Durum böyle olunca, Kösem Sultan’?n valide sultan olabilme hayalleri de devam edebilecekti.

5. Ocak a?alar?n?n yard?m?n? alan Kösem Sultan, I. Ahmed’in ak?l hastas? karde?i I. Mustafa’n?n tahta ç?kmas?n? sa?lad?; fakat bu hükümdarl?k 96 gün sürdü. Ayn? gün tahta Genç Osman ç?kt?.


Kösem Sultan’?n yeniçerilerle aras? çok iyiydi. Hatta bu nedenle bir döneme “A?alar Saltanat?” da denmi?ti. Kösem’in öncelikli amac?; ölen e?inin kendinden olmayan o?ullar?ndan herhangi birinin tahta ç?kmas?n? engellemekti. Rivayetlere göre; s?rf bu yüzden, Ekberiyet Sistemi’ne tezat dü?tü?ü hâlde, ak?l hastas? birinin tahta ç?kmas? için u?ra?m??t?. Fakat bu, elbette ki uzun sürmedi. Art?k tahtta Genç Osman vard? ve Mahfîrûze Sultan valide sultan olmu?tu.

6. Tarihin en iyi padi?ahlar?ndan Genç Osman’?n yeniçeriler taraf?ndan öldürülmesiyle beraber tahta yine I. Mustafa ç?kt?. Osmanl?’da tekrar tökezleme dönemleri ba?lam??t?.


Genç Osman, yeniçeri ocaklar?ndaki bozulmalar?n fark?ndayd? ama bunun için yeterli düzenleme gerçekle?tiremeden can?ndan oldu. Genç Osman’?n ölümü tarihe “Haile-i Osmaniye (Haile-i Facia)” olarak geçti. I. Mustafa’n?n bu ikinci seferki saltanat? 1 sene kadar sürdü ve sonunda tahttan indirildi.

7. I. Mustafa’n?n tahttan inmesiyle padi?ahl?k, Kösem Sultan’?n 11 ya??ndaki o?lu IV. Murat’a geçti. Kösem’in valide sultan olmas?yla, Hürrem Sultan’?n ba?latt??? “Kad?nlar A?as?” dönemi devam etmeye ba?lad?.


Ne demekti “Kad?nlar A?as?”? Kad?nlar, Hürrem Sultan’a kadar, devlet i?lerine kar??mam??lard?. Hürrem Sultan’la ba?layan bu durum, II. Selim’in e?i ve daha sonralar? da Kösem Sultan’la devam etti. Art?k kad?nlar valide sultan rolü ile padi?ah?n i?lerinde söz sahibi oluyorlard?. Bu dönem, Kösem Sultan’?n ölümü ile son bulacakt?.

Kösem Sultan’?n valide sultan olmas?; “saltanat nâibesi” olu?unun ba?lang?c? demekti ve kendisine “Büyük Valide Sultan”, “Valide-i Muazzama”, “Sahibet-ül Makam”, “Valide-i Atika”, “Valide-i Kebire” denilmeye ba?land?.

8. Beklenen himaye gücü gelmi?ti! IV. Murad’?n ya??ndan faydalanan Kösem Sultan, 8 y?l boyunca devlet i?lerini kendisi idare etti.


Ama bu da bir yere kadard? elbet.

9. Sonunda bu duruma isyan eden IV. Murad gücünü eline ald?; annesi ve ocak zorbalar?n?n kar??s?na dikildi. Fakat o da bir süre sonra vefat etti. ?ddialara göre Kösem, bu ölüme sevinmi?ti…


IV. Murad, annesinin himayesinden kurtuldu?u dönemden öldü?ü güne dek, Osmanl? Devleti’nin hat?r? say?l?r padi?ahlar?ndan biri oldu.

10. IV. Murad’?n ölümüyle tahta, 8 ya??ndaki karde?i I. ?brahim geçti. Kösem Sultan böylece 8.5 sene daha devlet i?lerini yönetti.


Kimi tarihçilere göre; IV. Murad, karde?leri Süleyman ve Kas?m’? katlettirmi?ti. Kösem Sultan, o?lu I. ?brahim’i “iktidar h?rs?ndan yoksun” gerekçesiyle kurtarm??t?. Bu nedenledir ki; I. ?brahim son 3 senesini ölüm korkusuyla geçirmi?; hatta IV. Murad vefat edip de tahta ç?kaca??n? söylendi?inde inanmam??, bunun bir oyun oldu?unu dü?ünmü?; hatta ve hatta IV. Murad’?n cesedini gördü?ünde dahi bunun bile oyunun bir parças? oldu?unu sanm??t?.

Kösem’in, neslinin devam? için ?brahim’e sürekli kad?nlar sunmas? nedeniyle saraydaki cariyeler ve hasekiler sürekli artm??, bu da hazineye yük olmu?tu. Cariyeler aras?nda nüfuz tart??malar? da ba?lay?nca, birço?u Kösem Sultan’a cephe ald?. Bunlardan özellikle “?ekerpare” isimli cariyenin Kösem Sultan’dan ?iddetli bir dayak yedi?i söylenir. Zaten sarayda yaln?zca kad?nlar de?il, erkekler bile kar??s?nda korkudan titrerdi.

?brahim’in ruh hâlinin düzelmesi ve erkek evlâda sahip olabilmesi için saraya birçok hoca ça??r?ld?. Bunlardan özellikle “Cinci Hoca” lakapl? Mehmet Efendi’nin ?brahim’e iyi geldi?i söylendi. Mehmet Efendi’nin ünü o denli yay?lm??t? ki, art?k sarayda söz sahibi olmaya ba?lam??t?. Cinci Hoca öldürüldü?ünde zengin hazinesi halka da??t?ld? ve bu paraya halk aras?nda uzun süre “Cinci Hoca akçesi” dendi.

11. Bir süre sonra ?brahim de annesini dinlememeye ba?lad?. Bunun üzerine Kösem Sultan, önce o?lunun ad?n? sarayda “Deli ?brahim”e ç?kard?, ard?ndan bo?durttu!
Rivayetlere göre; I. ?brahim’in ruh hâli çok iyi de?ildi ama yine de “deli” denilecek kadar büyük bir ruhsal problemi yoktu. ?brahim’in kendisine kar?? ç?kt???n? gören Kösem Sultan, ?brahim’in iktidardaki yetkisini azaltmak için sarayda bu söylentiyi yaym??t?.

Orada burada “Kösem Sultan evlat katiliydi!” diye duyarsan?z, ?a??rmay?n. ?ddilara göre; o?lunu tahttan indiren Kösem Sultan, onu, pencereleri duvarla örülmü? bir odaya kapatt?. 10 gün buradan d??ar? ç?kamayan ?brahim’in odas?na bir gün, Evliya Çelebi’nin ifadesiyle “Neûzu b’illah yüzünde bir zerre nûr kalmayan cellâdba?? Kara Ali” girdi ve ?brahim orada son nefesini verdi.

12. I. ?brahim’in ölümü üzerine Kösem Sultan, 7 ya??ndaki torunu IV. Mehmed’in tahta ç?kmas?n? sa?lad?. Böyle olunca devlet i?leri, yine onun elinde olacakt?. Fakat i?ler umdu?u gibi gitmedi.

 
IV. Mehmed’in annesi Hatice Turhan Sultan, valide sultanl?k makam?n? kötüye kullanmayan, hatta aksine tamamen hay?r i?leri için kullanan bir kad?nd?. Kösem Sultan’?n o?luna kar??mas?n? engellemeye çal???yor, Mehmed’e iyi tavsiyelerde bulunuyordu. Kösem Sultan saf d??? kalm?? durumdayd?. Evlat katili oldu?u söylenen bir kad?n, torununa ac?r m?yd??

13. Cerrahba?? ile konu?an Kösem, sünnet i?lemi s?ras?nda, Mehmed’in kan kayb?ndan ölmesini istedi?ini söyledi. Kimse Kösem’den ?üphelenmeden, önündeki engelden kurtulacakt?.


II. Mehmed ölünce, torunu ?ehzade Süleyman’? tahta ç?karacakt?. Cerrahba??, Kösem’in dedi?ini uygulad?ysa da, sarayda bulunan doktorlar güç bela Mehmed’i kurtard?lar.

14. ?lk komplosu suya dü?en Kösem, bu sefer Mehmed’i zehirleyerek öldürmeye karar verdi. Bu plan da ba?ar?s?z olursa, yeniçerileri devreye sokacakt?.

Fakat ölen bamba?ka biri oldu…

15. O?luna yap?lan hain planlardan haberdar olan Hatice Turhan Sultan, saray içerisinde Kösem Sultan’dan hazzetmeyen ki?ileri bir araya toplayarak ölüm emrini verdi!


1651 senesinin 2 Eylül’ü 3 Eylül’e ba?layan gecesiydi. Hemen hareket etmezlerse, Kösem Sultan durumu haber al?p yeniçerileri üzerlerine salabilirdi. Kösem o s?rada odas?nda yeniçeri a?alar?n? bekliyordu. Gelen grup yine silahl?yd? ama dü?ündü?ünden çok daha farkl? birileriydi.

16. Kösem Sultan sesleri duyunca gizli odalara saklanmaya ba?lad?. Oradan oraya geçiyor, can havliyle kaç?yordu. Ve yakaland?!


??te tarihin en deh?etli ölümlerinden biri o an gerçekle?ecekti.

17. Kösem Sultan’?n parmaklar?n? k?r?p kulaklar?n? y?rtt?lar. Hatta ?brahim’i bo?arak öldürttü?ü gibi, kendisi de bo?ularak öldürüldü. Hem de bir perde ipi ile…

kosem-sultan-in-parmaklarini-kirip-kulaklarini-yirttilar-hatta-ibrahim-i-bogarak-oldurttugu-gibi-kendisi-de-bogularak-olduruldu-listelist
Kabri, Sultanahmet’teki 1. Ahmed Türbesi’ne nakledilen Kösem Sultan, Osmanl? tarihinde öldürülen ilk valide sultand?. Hatta ilk olmakla kalmad?; bir daha tarih boyunca hiçbir valide sultan öldürülmedi. Bu ölümünden sonra Kösem Sultan hakk?nda “Valide-i Maktule” ve sevenleri taraf?ndan “Valide-i ?ehide” isimleri zikredildi. ?nan?lmaz büyüklükteki hazinesi de devlet hazinesine nakledildi.

Kösem Sultan’?n ölümü ile ba?layan kan dökülmesi, onunla i? birli?i yapan yeniçeri a?alar? ve saraydaki i?birlikçilerinin de öldürülmesiyle devam etti. Art?k Osmanl?’da bamba?ka bir dönem ba?l?yordu. Kösem Sultan’?n ölümü ile kad?nlar?n devlet i?lerine kar??mas?, padi?ah üzerinde etki olu?turmas? yasakland?. Di?er bir tabirle “Kad?nlar A?as?” dönemi kapand?. Bu görev, padi?ah?n sad?k adamlar?na devredildi.

18. Bu kadar seveninin olu?mas?na sebep; sürekli yapt??? hay?r i?leriydi

 


Kösem Sultan’? Osmanl?’n?n ba??na gelen en kötü ?eylerden biri olarak görenlerin yan?nda, çok ?efkatli ve çok iyi bir insan oldu?unu söyleyenler de var. Bunun en büyük nedeni, yapt??? hay?r i?leri. Çevresindeki fakirlere öyle yard?m ederdi ki, bir daha kimseye muhtaç olmazlard?. Her sene Recep ay?nda k?l?k de?i?tirip hapishaneleri ziyaret eder, borç yüzünden hapse dü?mü? olanlar?n borçlar?n? ödeyerek onlar? özgürlü?üne kavu?tururdu. Bir tek katil olmak suçundan hapis yatanlara yard?m eli uzatmazd?.
Üsküdar’daki Çinili Cami, Bo? aziçi’ndeki Anadolu Kava??, Sultan Selim civar?ndaki Valide Medresesi Mescidi’ni Kösem Sultan yapt?rd?.

19. Osmanl?’n?n tarihi ak???nda önemli bir yere sahip olan Kösem Sultan, birçok kitap, film ve tiyatro oyunlar?na konu oldu

 
2010 y?l?nda vizyona giren “Mahpeyker: Kösem Sultan” filminde Kösem Sultan rolünü Selda Alkor canland?rd?. Kösem Sultan ile ilgili en bilinen kitaplarda ise; Re?ad Ekrem Koçu (iki ciltlik eser), Turan Oflazo?lu, Asl? Eke ve Jean Bell’in imzalar? var.

Bonus I: Kösem Sultan’? Beren Saat’in oynayaca?? dizi, 1 Ekim’de ekranlara gelecek!

 
Beren Saat diziye 8. Bölümden itibaren dâhil olacak. A?k-? Memnu’daki Bihter karakterinin h?rsl? tav?rlar?n?, gizli oyunlar?n? ve hizmetçilere olan davran??lar?n? falan da dü?ününce, Beren Saat’i bu tarz bir rolde görmek bize çok yabanc? gelmeyebilir.

Bonus II: Gelin, Kösem Sultan’? bir de “tarih” denilince akla ilk gelen isim; ?lber Hoca’dan dinleyelim: “Öldü?ü gün 14.000 ki?i aç kald?.”

nike air max schwarz nike air max schwarz nike air max schwarz

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ